Chụp X quang xoang là phương pháp giúp cho bác sĩ có thể quan sát được tình trạng thông tắc của xoang, từ đó giúp chẩn đoán viêm xoang mà không cần phải tiến hành nội soi xoang, giúp điều trị cho phù hợp. Trong bài viết dưới đây chúng tôi sẽ giới thiệu đến bạn những điều xung quanh phương pháp chụp x quang xoang
Bệnh viêm xoang là gì?
Viêm xoang hay còn được gọi là viêm các xoang là các hốc rỗng, chứa đầy không khí, nằm ở phía sau trán và xương gò má. Viêm xoang có 4 loại bao gồm: xoang trán, xoang bướm, xoang sàng và xoang hàm trên. Chúng có đặc điểm chung là đều được lót bởi niêm mạc (mô mềm). Viêm xoang là tình trạng niêm mạc xoang ở bên cạnh mũi bị viêm, gây nên tình trạng tích tụ chất lỏng hay chất nhầy bên trong. Đây được coi môi trường thuận lợi cho sự phát triển của các loại vi khuẩn có hại, từ đó tiến triển thành nhiễm trùng.
Thế nào là chụp x quang xoang
Chụp X quang xoang là một kỹ thuật giúp chẩn đoán tình trạng bệnh từ hình ảnh đã được sử dụng từ lâu. Mục đích của phương pháp này là giúp cho bác sĩ có thể quan sát tình trạng bên trong các hốc xoang mà không cần phải sử dụng đến biện pháp mổ, nhờ đó giúp chẩn đoán chính xác loại viêm xoang dựa vào phim chụp, không gây đau đớn cho bệnh nhân. Hiện nay có 2 phương pháp chụp x quang xoang phổ biến đó là chụp x quang Hirtz và chụp x quang Blondeau
Phương pháp chụp x quang Hirtz trong việc chẩn đoán viêm xoang
Chụp x quang Hirtz trong trường hợp nào
Chụp X-quang Hirtz được thực hiện khi bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh viêm xoang sàng sau, viêm xoang sàng trước hoặc viêm xoang bướm. Ngoài ra, chụp X-quang Hirtz cũng giúp cung cấp chi tiết việc đánh giá vùng cánh bướm, tầng trước đáy sọ.
Tư thế chụp x quang Hirtz
Để chụp X-quang Hirtz thì người bệnh sẽ được hướng dẫn nằm ở tư thế ngửa đầu sao cho đầu thả khỏi thành bàn để phần đỉnh đầu chạm vào phim, tia X chiếu từ trên xuống dưới.
Để thu được hình ảnh chuẩn xác nhằm phục vụ tốt cho việc chẩn đoán thì phim cần được đặt cân đối hai bên phải và trái. Vách ngăn mũi phải nằm chiếu thẳng giữa 2 răng số 1. Hình chiếu hai xoang sàng sau và trước trên cùng một bình diện, mốc phân định là khe hai răng hàm số 6 và 7. Cung hàm trên cùng với cung hàm dưới trùng nhau tạo thành một hình vòng cung.
Chụp x quang Blondeau chẩn đoán viêm xoang
Chụp x quang Blondeau trong trường hợp nào
Chụp x quang viêm xoang tư thế Blondeau được chỉ định trong những trường hợp khảo sát bệnh lý của mũi như u, xoang hàm, cuốn mũi quá phát, xoang trán, chấn thương xương gò má, xương vùng quanh ổ mắt. Đặc biệt trong các trường hợp bệnh xoang thì chụp x quang tư thế Blondeau giúp việc chẩn đoán chính xác từ đó mang lại giá trị điều trị cao cho bệnh nhân xoang trán, xoang hàm, xoang trũm, xoang sàng, xoang bướm,…
Phương pháp chụp x quang mũi này không chống chỉ định tuyệt đối nhưng có chống chỉ định tương đối với trường hợp phụ nữ đang mang thai.
Tiến hành Chụp x quang Blondeau
Những dụng cụ như máy chụp x quang, dấu trái, phải, phiếu chỉ định chụp của bác sĩ cần phải được chuẩn bị đầy đủ, ổn định trước khi chụp. Kỹ thuật viên hoặc bác sĩ sẽ là người thực hiện chụp x quang tư thế Blondeau cho bệnh nhân. Bệnh nhân sẽ phải tháo bỏ vòng cổ, khuyên tai, cặp tóc nếu có trước khi được đưa vào phòng chụp với giải thích chi tiết cùng với hướng dẫn cần thiết trong quá trình chụp x quang.
Các bước tiến hành:
Hướng dẫn người bệnh nằm trên bàn chụp 2 tay dọc theo cơ thể, 2 chân duỗi thẳng. Mũi và trán sát mặt bàn.
Với tư thế nằm sấp:
- Cằm của người bệnh nằm tỳ sát mặt bàn, hơi ngửa
- Chỉnh mặt phẳng chính diện vuông góc với phim và nằm giữa phim theo chiều dọc.
- Bóng của tia x được điều chỉnh chiếu chếch xuống dưới chân 20 độ.
Với tư thế nằm ngửa:
- Chẩm gáy sát phim sẽ được đưa lên phía trên.
- Chỉnh mặt phẳng chính diện vuông góc với phim và nằm giữa phim theo chiều dọc.
- Bóng x quang điều chỉnh sao cho chiếu lên phía đầu 1 góc 30 độ so với mặt phẳng.
- Bệnh nhân giữ nguyên tư thế.
- Khoảng cách bóng phim đến khu trú chùm tia x là 1m.
- Kiểm tra các nút bấm ở trên tủ điều khiển, quan sát bệnh nhân qua kính sau đó ấn nút phát tia x.
- Mời bệnh nhân đi ra ngoài phòng đợi kết quả.
- Điều chỉnh độ tương phản, kiểm tra sự cân đối các hình ảnh ở trên phim rồi in phim, đối chiếu với những tiêu chuẩn phim đạt yêu cầu.
- Bác sĩ xem phim chụp, chẩn đoán bệnh rồi trả kết quả về cho bệnh nhân
Một số lưu ý khi chụp x quang xoang
Hầu hết người bệnh sẽ không cần phải chuẩn bị gì khi chụp X quang xoang. Tuy nhiên để quá trình diễn ra thuận lợi thì bạn cần phải lưu ý một số điều sau:
- Bỏ đồ trang sức, các vật dụng được làm bằng kim loại bởi điều này có thể ngăn cản tia X xuyên qua cơ thể từ đó gây ảnh hưởng tới quá trình thực hiện kỹ thuật.
- Trường hợp cần phải sử dụng thuốc cản quang, bệnh nhân sẽ cần phải tiêm hoặc uống thuốc cản quang trước khi chụp.
- Một vài kỹ thuật chụp đặc biệt người bệnh sẽ cần phải có sự chuẩn bị theo yêu cầu của bác sĩ.
Trên đây chúng tôi đã gửi đến bạn đọc một số thông tin liên quan đến việc chụp X quang xoang. Đây là phương pháp có vai trò cực kỳ quan trọng trong chẩn đoán các bệnh viêm xoang, u xoang,… Từ đó, bác sĩ có thể sớm đưa ra phương hướng điều trị hiệu quả và nhanh chóng, hạn chế phẫu thuật khi chưa cần thiết.
